حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
92
خواص الأشياء ( فارسى )
سقمونيا و فو و غاريقون و فرفيون از هريك شانزده درم ، بسفايج و افتيمون و مقل و كمادريوس و سليخه از هريك هفت درم ، مرّ و سكبينج و زراوند طويل و مدحرج و فلفل سياه و سفيد و دارفلفل و دارچينى و جاوشير و جند بيدستر و فطراساليون از هريك چهار درم ، زعفران و صبر از هريك سه درم و نيم ، كوفته و بيخته ، با عسل بسرشند و بعد از شش ماه استعمال كنند ؛ شربتى چهار مثقال . ايارج فيقرا : كه مشهور است ، به زبان يونانى فيقرا تلخ باشد ؛ صنعت آن : سنبل و سليخه و مصطكى و دارچينى و اسارون و حبّ بلسان و زعفران از هريك جزوى ، صبر دو وزن ادويه ، شربتى دو درم ؛ و اطبّا از براى هر بيمارى در اين ايارج تصرّفى كردهاند و چيزى درافزودهاند و چيزى به عوض چيزى نهادهاند : از براى خداوند صداع گرم و غثيان و قى به عوض زعفران گل سرخ نهادهاند و به عوض اسارون كبابه تا لطيفتر آيد و فقّاح اذخر درافزايند تا سحج كه از جهت صبر و قند به هم رسد باز دارد ، و بعضى از جهت مردم محرور صبر مغسول كنند و بعضى ايارج به انگبين بسرشند و بعضى عصارهء غافث درافزايند به جهت پاك كردن جگر ، و بعضى اسطوخودّوس به جهت پاك كردن دماغ ، و بعضى قرنفل و بسباسه و جوز به جهت اخلاط غليظ ، و در چند جاى به كار رود ، نافع باشد .